Strona główna » Blog » „Jak być wolnym”, czyli jak Tom Hodgkinson dał mi do myślenia
Obrazek wyróżniający do wpisu Jak być wolnym, czyli jak Tom Hodgkinson dał mi do myślenia

„Jak być wolnym”, czyli jak Tom Hodgkinson dał mi do myślenia

kategoria:
Czas czytania: 2 minuty

Jak być wolnym?

Oto pytanie godne filozofów. Czy ktoś się dziś jeszcze nad nim zastanawia? Przecież niewolnictwa już w naszym kręgu cywilizacyjnym nie ma (?). Więzienie to margines. Ale wolnym lub niewolnikiem można być na różne sposoby. I fizycznie, i mentalnie.

Wolność w domu?

Nas jako rodzinę wolną od edukacji szkolnej zagadnienie wolności interesuje w sposób szczególny. Potrzeba wolności jest tym, co sprawia, że decydujemy się na edukację domową. Potrzeba wolności sprawia, że nie chcemy mieć w domu telewizji. Że staramy się nie mieć długów. Że nie chcemy być „modni” i robić czegoś dlatego, że „wszyscy” tak robią.

Jestem wolna czy nie?

Jednocześnie, gdy się nad tym zastanowić, wciąż nie jesteśmy całkowicie wolni. Jeśli o mnie chodzi, czuję się niewolnikiem różnych strachów, lęków i obaw, a także — o zgrozo — niektórych swoich decyzji. Jestem niewolnikiem swoich pragnień, marzeń, wyrzutów sumienia, dobrych i złych chęci, przyzwyczajeń, nawyków, słabości. Czuję się też niewolnikiem narzuconych norm i obyczajów. Nie mówiąc już o tym, że nierzadko czuję się uwięziona w codzienności — w całej tej nieuniknionej rutynie wstawania, ubierania, sprzątania, gotowania, zakupów i tak dalej.

Słowem, wciąż czuję się niewolnikiem.

Wolność to świadoma decyzja

Jednak jest iskierka nadziei. Tą iskierką jest wolność od bycia niewolnikiem. Bo przecież zniewolenia, o których piszę, w dużym stopniu istnieją tylko w moim umyśle. Mogę z nimi walczyć, uciec od nich, unicestwić je. Mogę też je zaakceptować. Akceptuję to, że muszę co rano wstać i ubrać się, ugotować obiad, że mam marzenia i obowiązki, że mam wady, słabości, że żyję w rodzinie, w mieście, w społeczeństwie. Akceptuję zasady z tym związane.

Akceptuję, a nawet staram się polubić. Bo przecież mogę postarać się polubić. Jeśli zechcę. To też jest wolność. Wolność od nielubienia i wolność do lubienia.

Mam wolność decydowania o tym, czy powiem: „Muszę wstać z łóżka”, „Mogę wstać z łóżka” czy „Chcę wstać z łóżka”.

Wolność a wychowanie

Jest jeszcze jedna kwestia, która mnie nurtuje. Chodzi o wolność w kontekście wychowania. Bo społecznie akceptowane (a co za tym idzie — praktykowane) jest całe spektrum stylów wychowawczych: począwszy od surowego, pełnego zakazów i nakazów, aż do całkowicie wolnościowego.

Zresztą chyba najpowszechniejszy jest styl mieszany, czyli rygorystyczny w niektórych sprawach, a folgujący (elastyczny?) w innych. To w sumie dość niebezpieczna mieszanka, bo przecież podjęcie decyzji dotyczących tego, kiedy być rodzicem surowym, a kiedy pobłażliwym, bywa bardzo trudne, a co gorsza — brzemienne w skutki (czytaj: opłakane). Złoty środek może się okazać zgniłym kompromisem. Cóż więc robić?

Rozsądek dobry na wszystko (na wolność też)

Jasne, kierować się rozsądkiem. Wiara, nadzieja i miłość też pomagają podejmować dobre decyzje. Nadal jednak mam więcej pytań niż odpowiedzi:

Ile wolności dawać dzieciom? W jakich obszarach życia?
Jak wychowywać, żeby nie stały się niewolnikami tego, o czym napisałam powyżej, czyli poczucia winy, pragnień, słabości, ale też obowiązków i przesadnego poczucia odpowiedzialności?
Jak wychowywać, żeby umiały mądrze korzystać z wolności? Żeby, paradoksalnie, nie stały się jej niewolnikami?

Jak być wolnym Toma Hodgkinsona

W tym wpisie miałam zamiar podzielić się radością, jaką dało mi przeczytanie książki Jak być wolnym Toma Hodgkinsona. Lubię Hodgkinsona — jego anarchistyczno-horacjańskie podejście do życia i jego erudycję. Jak być wolnym przedstawiana jest trochę bałamutnie jako poradnik. Pewnie jeszcze o niej napiszę (wspominam o niej w artykule zainspirowanym filmem Alfabet), a dzisiaj dzielę się refleksjami, jakie we mnie wzbudziła.

To na razie!


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *